นกเรือตัวสุดท้าย ประเทศอินโดนีเซีย คือหนึ่งในดินแดนที่เป็นป่าร้อนชื้น ความเหมาะสมของผืนป่าและความอดุมสมบูรณ์ของพืชพรรณและเหล่าสัตว์ต่าง ๆ รวมถึงแมลงต่าง และยังประเทศที่ประกอบไปด้วยความหลากหลายทางภูมิศาสตร์ ซึ่งบางส่วนประกอบไปด้วยหมู่เกาะใหญ่น้อย ทำให้กลายเป็นดินแดนที่มากไปด้วยนกหลากหลายสายพันธุ์ โดยเฉพาะนกในกลุ่มปากขอ เช่น นกแก้วพันธุ์ต่าง ๆ, รวมไปถึง นกโนรี หรือ ลอรี่ และ นกกระตั้ว เมื่อเวลาที่เราเดินเที่ยวชมนกต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น ซึ่งมีอยู่ตามสวนสัตว์ต่าง ๆ หรือแม้กระทั่งที่มีจำหน่ายอยู่ตามร้านสัตว์เลี้ยงที่มีอยู่ทั่วไปในโลก ส่วนหนึ่งของนกที่จำหน่ายนั้น มาจากธรรมชาติ ในแต่ละประเทศได้กำหนดให้มีกฎหมายเกี่ยวกับการป้องกันและจัดการเกี่ยวกับสัตว์ป่าหรือพืชพรรณต่าง ๆ ในประเทศของตน และสอดคล้องกับข้อตกลงระหว่างประเทศหรือที่รู้จักกันในนามของ "ไซเตส" (CITES) ซึ่งได้ถูกกำหนดขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางและการป้องกันการสูญพันธุ์ของสัตว์และพืชพรรณในธรรมชาติมิให้สูญพันธุ์ไป และได้กำหนดบทลงโทษทางเศรษฐกิจและสังคมแก่ประเทศที่ไม่ให้ความร่วมมือในการปฎิบัติ โดยการใช้มาตรการด้านต่างๆ เช่น การกีดกันทางการค้า เหมือนดังเช่นประเทศไทยเคยได้รับเมื่อครั้งถูกกล่าวหาว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีการลักลอบค้าและส่งออกสัตว์ป่าหากยากต่างๆ อย่างไรก็ตาม ก็ยังพบว่า การลักลอบค้าสัตว์ป่านั้นก็ไม่ได้มีแนวโน้มลดลงเท่าไรนัก เช่น ช้างป่าในแถบแอฟริกา,แรด หมี หรือเสือในเอเชีย และอีกมากมาย ฯลฯ สัตว์เหล่านี้บางส่วนถูกนำมาฆ่าเพื่อเอาเนื้อ หนัง งา หรืออื่นๆ โดยการนำมาเป็นอาหาร, ยา หรือส่วนผสมของยาบำรุงที่เชื่อกันว่าจะสามารถช่วยให้เกิดความกระปรี้กระเปร่าทั้งสุขภาพและสมรรถภาพทางเพศ ในส่วนของนกสวยงามนั้น ถึงแม้ว่าอาจจะโชคดีที่ส่วนมากวัตถุประสงค์ในการลักลอบนั้นมักจะเป็นการนำมาเพื่อเป็นสัตว์เลี้ยง และด้วยสนนราคาของนกบางชนิดทำให้นักล่ายอมที่จะเสี่ยงกับโทษที่รุนแรงเมื่อได้รับสำหรับบางประเทศ และที่พบมาก เช่น นกมาคอว์หายากต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นมาคอว์สีน้ำเงิน (ไฮยาซิน),สกาเล็ตมาคอว์,สปิกซ์มาคอว์ หรือ บรรดานกแก้วอเมซอนในประเทศแถบอเมริกาใต้ นกเหล่านี้จัดว่ามีสนนราคาที่สูงเอาการ ในบางประเทศแถบทวีปแอฟริกา คือหนึ่งในดินแดนที่มีนกสวยงาม ทั้งกลุ่มนกปากขอ และนกอื่น ๆ และได้ถูกลักลอบจับเพื่อส่งออกเป็นสัตว์เลี้ยงมากมายเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นนกแก้วสีเทา (อัฟริกันเกรย์),นกแก้วเซเนกัล เป็นต้น นกที่กล่าวมาทั้งหมดส่วนมากจะถูกจับและส่งออกไปยังประเทศต่าง ๆ โดยมีขบวนการและนายหน้าที่เป็นผู้รับจัดหาและจัดส่งให้ โดยทางเรือ และกระบวนการในการส่งนั้นในบางประเทศที่เข้างวดในการตรวจค้น นกเหล่านี้จึงจำเป็นที่จะต้องอยู่ภายใต้การแอบซ่อนเพื่อให้ยากแก่การค้นหา ไม่ว่าจะเป็นการแอบมาในกระบอกไม้ไผ่,ท่อแอสล่อน,ลังหรือกล่องไม้แคบๆ ยัดเยียดเบียดเสียดกันอยู่ภายในท้องเรือ นกที่ถูกจับเหล่านี้ มากกว่าครึ่งหนึ่งเสียชีวิตในระหว่างการจับและการเดินทาง ทั้งความหิว, ความเครียด, อากาศ ฯลฯ และนอกจากนี้ยังทำให้เกิดการแพร่กระจายของเชื้อโรคของนกบางตัวไปสู่นกตัวอื่น ๆ ระยะเวลาที่ผ่านมานับหลายสิบปี ได้แสดงให้เห็นว่า ปัญหาของการลักลอบจับสัตว์ป่าโดยเฉพาะนกสวยงาม มักเกิดขึ้นในประเทศที่มีพลเมืองค่อนข้างยากจน และการศึกษาน้อย ดังนั้นจึงไม่แปลกที่คนเหล่านี้จะต้องคิดถึงปากท้องและความเป็นอยู่ก่อนที่จะคิดถึงเรื่องอื่น และนอกจากนี้การทุจริตคอร์รับชั่นของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเป็นปัจจัยให้เอื้อต่อการส่งเสริมการกระทำที่ผิดกฎหมายดังกล่าวให้ยังคงมีอยู่ต่อไป และตราบใดที่สัตว์เหล่านี้ ยังคงเป็นที่ต้องการของตลาด และนกบางชนิดยิ่งหายากหรือมีน้อยลงเท่าไหร่ก็ยิ่งก่อให้เกิดมูลค่าที่สูงขึ้น และทำให้เกิดแรงกระตุ้นของการล่า ทั้งผู้ล่า และตลาดมากขึ้นตามกฎของอุปสงค์อุปทาน การหันมายอมรับความจริงที่ว่า บางครั้ง "การอนุรักษ์" นั้น อาจจะไม่ใช้ความหมายที่แท้จริงที่จะทำให้สัตว์เหล่านี้ดำรงสายพันธุ์อยู่ต่อไปได้ แต่ความหมายของคำว่า "อนุรักษ์"ที่จะทำให้เกิดความหมายในเชิงปฎิบัติและนำไปสู่ความคงไว้ หรือดำรงอยู่ซึ่งเผ่าพันธุ์ของสัตว์เหล่านี้ได้ส่วนหนึ่งคือ "การเพาะพันธุ์" โดยน้ำมือของมนุษยด้วยกัน ซึ่งถือเป็นสัตว์โลกชนิดเดียวที่มีคุณสมบัติทั้งในเชิงสร้างสรรค์ และทำลายในขณะเดียวกัน การที่รัฐบาลของแต่ละประเทศที่ประสบปัญหาของการสูญเสียนกสวยงามจากธรรมชาติของตนจากสาเหตุที่ผ่านมา ได้ตระหนักและกลับมาให้ความสนใจ ศึกษา หรือให้การสนับสนุนในการเพาะพันธุ์นกชนิดต่าง ๆ ที่มีอยู่ในธรรมชาติทั้งหน่วยงานของรัฐ และภาคเอกชนอย่างจริงจังเพื่อสร้างผลผลิตด้านเศรษฐกิจในฐานะของสัตว์เลี้ยง และส่วนหนึ่งเป็นการเพิ่มปริมาณสัตว์ในธรรมชาติเพื่อทดแทนส่วนที่ถูกล่า และภายใต้การจัดการอย่างถูกต้องและเป็นรูปธรรม เชื่อว่า สัตว์ป่า โดยเฉพาะ "นกสวยงาม" จะถูกทดแทนโดยนกที่มาจากการเพาะพันธุ์โดยมนุษย์แทน เพราะแน่ใจได้ว่ามีคุณสมบัติในการเป็นนกเพื่อมนุษย์ (Companion Bird) มากกว่าและทีสำคัญคือจะสามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นพาหะของเชื้อโรคต่าง ๆได้อีกด้วย วันนั้น "นกเรือ" ตัวสุดท้ายที่ถูกจับมาจะแทบไม่มีราคาและยังเสี่ยงต่อโทษที่จะได้รับตามกฎหมาย และยังคงเป็นไปตามกฎของอุปสงค์และอุปทานอีกเช่นกัน. เขียนโดย : วรพงศ์ :siamphoenix.com